به نظر می­رسد که توافق هسته­ای میان ایران و کشورهای غربی با نزدیک شدن به پایان مهلت تعیین شده از سوی دونالد ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا برای اصلاح برجام، به مرحله­ی بسیار حساس رسیده است. چراکه، قرار است ۲۲ اردیبهشت ماه جاری مهلت تعیین شده به پایان می­رسد و احتمالا ترامپ تصمیم خود را مبنی بر خروج از توافق هسته­ای را خواهد گرفت.

گفتنی است که در این راستا، در تاریخ ۲۲ دی ماه سال گذشته، دونالد ترامپ، به بریتانیا، فرانسه و آلمان هشدار داده بود تا مفاد برجام را اصلاح و نقص­های وحشتناک آن را برطرف کنند و در غیر این صورت ایالات متحده آمریکا از برجام کنار خواهد کشید و تحریم­ها علیه تهران باز خواهند گشت.

در واقع، به دلیل نقص­های توافق هسته­ای (برجام) که حکومت پیشین ایالات متحده آمریکا به ریاست باراک اوباما، امضا کرده بود به گسترش تروریسم ایرانی در منطقه کمک بسیاری داشته است. این نقص­ها باید اصلاح شود تا رژیم جمهوری اسلامی ایران را از رسیدن به ساخت بمب هسته­ای منع کند. همچنین، باید برنامه­ی موشکی بالستیک ایران که یک تهدید بالقوه برای امنیت و صلح جهانی است در مذاکرات توافق هسته­ای ایران و جامعه­ی جهانی گنجانده شود. چراکه، برنامه­ی موشکی بحث برانگیز جمهوری اسلامی ایران که در دست سپاه پاسداران است این ارگان نظامی در حال حاضر تلاش دارد تا موشکهای خود توسعه تا بتواند آنها را در آینده­ی نزدیک به کلاهک هسته­ای مجهز کند. با این وجود، برنامه­ی موشکی بحث­برانگیز سپاه پاسداران باید بخشی از توافق هسته­ای که قرار است اصلاح شود، باشد. چراکه، پس از ۱۰ سال محدودیتهای ایران به پایان خواهد رسید و سپاه پاسداران می­تواند کلاهک هسته­ای بسازد و موشکهای بالستیک خود با آن مجهز کند.

علاوه برآن، بازرسی و نظارت بر تاسیسات هسته­ای و نظامی توسط بازرسان آژانس بین­المللی انرژی اتمی باید صورت گیرد تا سپاه پاسداران نتواند به فعالیتهای هسته­ای خود ادامه دهد. در این بین، مساله­ای که در این زمینه جالب توجه این است که سپاه پاسداران طلاحیتهای آن در کشور به مراتب از تیم مذاکره کننده­ی ایران پیشتر بوده و هست. بنابراین، شاید تیم مذاکره کننده از واقعیتهای هسته­ای ایران و برنامه­ای اتمی این کشور اطلاع ندارند و یقینا تنها سپاه پاسداران است که این پرونده را در دست دارد و به نظر می­رسد به ویژه پس از افشای اسناد و گزارشهای بین­المللی نشان داده که سپاه پاسداران واقعا به دنبال ساخت بمب هسته­ای هستند. از سوی دیگر، سپاه پاسداران نیز اصرار دارد تا از گروهکهای تروریستی فعال در منطقه حمایت مالی و تسلیحاتی کند.

شواهد و قرائن که نشانگر اصرار رژیم جمهوری اسلامی برای به دست آوردن بمب هسته­ای و گسترش دامنه­ی مداخله­های آن و حمایت مالی و تسلیحاتی از تروریسم در منطقه است و جامعه­ی جهانی دیگر نمی­تواند بیش از این سکوت کند. چراکه، این مساله شدیدا به ضرر امنیت منطقه و جهان است. حال، جامعه­ی جهانی و منطقه خواهان مقابله­ی قاطعانه با سیاستهای مخرب رژیم جمهوری اسلامی ایران و جالب اینجاست که رژیم تهران یا اینکه در برابر خواسته­های به حق جامعه­ی جهانی تسلیم شود یا با مطالبات آن موافقت کند و در غیر این صورت باید منتظر سقوط حتمی خود باشد.

البته، در حال حاضر مواضع کشورهای اوروپا علرغم نرم بودن آنها ولی در واقع بسیار قاطعانه است و اتحادیه­ی اوروبا نیز افزایش تحریمهای بین­المللی علیه تهران را کاملا تایید کرده است. بنابراین، امروز توافق همه جانبه برای از بین بردن منابع مالی تروریسم وجود دارد و افزایش تحریمهای بین­المللی اقتصادی علیه تهران در این راستا است تا از این رو رژیم آخوندی نتواند به گروهکهای تروریستی فعال در منطقه کمک مالی و تسلیحاتی برساند.

حال، آنچه حتمی آن است که دونالد ترامب، توافق هسته­ای با تهران را تمدید نخواهد کرد مگر اینکه کشورهای اوروپایی برجام را اصلاح کنند. گفتنی است که مساله­ی اصلاح توافق هسته­ای به دلیل اصرار رژیم ایران بر عدم قبول این مساله، غیر ممکن به نظر می­رسد. تهران تاکید دارد که تن به اصلاح مفاد برجام نخواهد داد و هرگونه مذاکره­ی جدید را رد می­کند. همچنین، تهران گفته که توافق هسته­ای کنونی که به «برنامه جامع اقدام مشترک» معروف است اصلا و به هیچ قیمتی قابل اصلاح نخواهد بود. لذا، در صورت وقوع این مساله، توافق هسته­ای لغو و فرو می­پاشد. در نتیجه، تحریمهای بین­المللی علیه تهران باز خواهند گشت و یقینا ایران نمی­تواند در برابر تحریمها مقاومت کند. بنابراین، این مساله واقعا یک انتحار اقتصادی است و حتما به نارضایتهای داخلی مردم ایران منجر و قیام خواهند کرد.

با این وجود، جامعه­ی جهانی و کشورهای منطقه­ قرار است در قبال تهران سیاستهایی را اتخاذ کنند که یقینا به سود امنیت و ثبات منطقه خواهد بود. از جمله این سیاستها: محدود کردن برنامه­ی هسته­ای و موشکی بالستیک ایران، جلوگیری از دخالتهای رژیم تهران در کشورهای منطقه، پایان دادن به فعالیتهای تروریستی ایران، از بین بردن ارتباطات سپاه پاسداران با شبه­نظامیان منطقه­ای، پایان دادن به نقض حقوق بشر در جغرافیای سیاسی ایران.

مركز مطالعات وتحقيقات المزماة

7 مه 2018