علیرغم پنهانکاری رسانه­های رژیم جمهوری اسلامی و عدم پوشش آنها از اعتراضات مردمی روزافزون در ایران، ولی شبکه­های اجتماعی و تصاویر درز شده از شهرهای مختلف این کشور دال بر استمرار اعتراضات مردمی است و به نظر می­رسد در روزهای آتی سرتاسر جغرافیای سیاسی ایران را دربر خواهد گرفت. در واقع، ادامه­ی اعتراضات مردمی در ایران عوامل مختلفی دارد که وخیم­تر شدن اوضاع معیشتی مردم به ویژه پس از سقوط قیمت ریال و افزایش قیمت کالاها از عمده­ترین این عوامل است.

با این وجود، با مطالعه­ی اوضاع داخلی ایران درمی­یابیم که رژیم جمهوری اسلامی اصلا قادر به ایجاد راه حل برای گذر از وضعیت کنونی را ندارد. این شرایط نشانگر این مساله است که قیام سراسری و مردمی در جغرافیای سیاسی ایران در حال شرف و مسببات آن به طور آشکار برای کارشناسان امور داخلی این کشور شناخته و رژیم توانایی رفع عوامل و مسببات وقوع این قیام را ندارد. بنابراین، اعتراضات مردمی در روزهای آتی افزایش و دامنه­ی آن به تمام شهرهای ایران گسترش خواهد یافت و شاهد یک مناقشه­ی به تمام معنا میان ملتهای جغرافیای سیاسی ایران از یک سو و رژیم جمهوری اسلامی و ارگان­های وابسته به آن خواهیم بود.

در این راستا، با مطالعه­ی شبکه­های اجتماعی و آنچه کاربران در صفحات خود به اشتراک می­گذارند درمی­یابیم که اعتراضات بازاریان تهران و برخی از شهرهای ایران به اوضاع اقتصادی و معیشتی آغاز شده و بسیاری از بازارهای مهم تعطیل و درگیریهای پراکنده در این شهرها با نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی در حال وقوع است. این اعتراضات روز سوم خود را دنبال می­کند و معترضان خواستار تعطیلی مغازه­ها و بازارهای شهرها شدند تا این کار مقدمه­ای برای یک عصیان مدنی و سراسری باشد و از تمامی ملتهای جغرافیای سیاسی ایران خواسته شده به این عصیان بپیوندند.

در خیابانهای تهران به ویژه در منطقه­ی تهرانپارس، جوادیه و مناطق نزدیک به مجلس شورای اسلامی در روزهای اخیر شاهد اعتراضات مردمی و درگیری میان معترضان و نیروهای امنیتی رژیم جمهوری اسلامی بوده­ایم. همچنین، شعار معترضان شهر شهریار، مرگ بر دیکتاتور بوده که راس رژیم جمهوری اسلامی که همانا علی خامنه­ای است، را نشانه گرفته است. در همین بین، نیروهای امنیتی در مناطقی در تهران از گاز اشکاور برای متفرق کردن اعتراضات مردمی استفاده کرده است.

حال، فعالان سیاسی و مدنی ایرانی در گزارشات خود از سیر اعتراضات مردمی آمده است که علیرغم سرکوب شدید نیروهای امنیتی ولی جوانان معترض به شرایط اقتصادی و معیشتی همچنان به اعتراضات خود ادامه می­دهند و به نظر می­رسد که مقامات جمهوری اسلامی هیچگونه راه­ حل که ممکن است کشور را از این شرایط سخت بیرون بکشد را ندارد  و آنها براین باورند که تنها با سرنگونی رژیم جمهوری اسلامی کشور از این چالش خطرناک نجات پیدا خواهد کرد.

گفتنی است که این اعتراضات که در روزهای اخیر مجددا آغاز شده یقینا دامنه­ای آن گسترش و به شهرهای دیگر ایران خواهد رسید. در این بین، گزارشها حاکی است که فعالان سیاسی و مدنی در حال ایجاد یک اتاق فکر برای رهبری و مدیریت اعتراضات خود هستند تا از این رو بتوانند استمرار آن را تضمین و به اهداف نهایی خود که همانا سرنگونی رژیم جمهوری اسلامی است برسند.

مطالبات و خواسته­های معترضان بسیار متنوع و جالب توجه بوده است. برخی از معترضان خواهان تغییر تیم حکومت حسن روحانی و اجرای انتخابات زود هنگام و خروج ایران از سوریه، یمن و عراق شده و برخی دیگر خواستار سرنگونی رژیم جمهوری اسلامی شده­اند. این وضعیت با جلسات متعدد مقامات رژیم تهران و دستگاههای امنیتی وابسته به آن همراه بوده تا شاید با ارائه­ی رویکرد و راه حل مناسب بتوانند رژیم خود را از چالشهای روبرو نجات دهند.

در این راستا، تحریمهای آمریکا که قرار است در هفته­های آتی شروع شود کاملا رژیم جمهوری اسلامی را فلج خواهد کرد و به نظر می­رسد فرصت بسیاری مناسبی برای ملتهای جغرافیای سیاسی ایران مهیا شده تا خود را از این رژیم سرکوبگر نجات دهند.

ملتهای جغرافیای سیاسی ایران به این نتیجه رسیده­اند که سیاستهای منطقه­ای جمهوری اسلامی به ویژه حمایتهای مالی سپاه پاسداران از گروهکهای تروریستی وابسته به تهران و همچنین حمایتهای مالی و تسلیحاتی این رژیم از شبه­نظامیان و متحدان منطقه­ای آن از جمله حزب الله لبنان، شبه­نظامیان عراق و حوثیها در یمن، بزرگترین چالش اوضاع اقتصادی و معیشتی مردم ایران است. لازم به ذکر است که با سرنگونی رژیم جمهوری اسلامی تمامی این گروهکهای تندرو و تروریستی فعال در منطقه از بین خواهند رفت و منطقه­ی خاورمیانه به ثبات و امنیت و صلح و آزادی روی خواهد آورد.

مركز مطالعات و تحقيقات المزماة

27  ژوئن 2018