آیا جشن های طلاق و ازدواج سفید در ایران، نشانگر گسست فرهنگ فارسی است؟

18 اکتبر
0

ازدواج سفید و جشن های اطلاق به یکی از خطرات روبروی نهاد خانواده و جامعه ایران تبدیل شده است. علی شهبازی، کارشناس مسائل اجتماعی و خانوده نسبت به این مساله هشدار داده و گفته است که وضعیت فعلی نظام خانواده در ایران به مرز هشدار رسیده و ازدواج سفید و جشن طلاق سونامی آینده جامعه ایران است. این واقعیت به یکی از موضوعات اصلی بسیاری از مراکز تحقیقات و پژوهشهای اجتماعی در ایران تبدیل شده است. وی تاکید می کند که اکثر مشکلات اجتماعی به این مساله ربط دارد که در آینده نزدیک برای ساختار جامعه ایران زیان فراوانی به همراه خواهد داشت.

از عجایب شهر تهران، پایتخت جمهوری اسلامی ایران، این روزها خود را میان شمار زیادی از کسانی که برای طلاق همدیگر جشن و پارتی مجلل که همه نوع مشروب و غذاهای متنوع در آن وجود دارد، مشاهده می کنیم. جالب اینجاست که وسط میز پارتی کیک بزرگ که روی آن «طلاق فلان و فلان مبارکه» نیز به چشم می خورد. این نوع پارتیها و جشنها که در پنج سال اخیر در تهران گسترش یافته است از آن به عنوان «جشن طلاق» یاد می شود. این پارتیها در شهرهای فارسی نشین از جمله اصفهان، شیراز و مشهد گشترش یافته و به یک چالش بالقوه برای نهاد خانواده و جامعه تبدیل شده و این موضوع به مرحله ای رسیده است که کارشناسان مسائل اجتماعی در ایران از شیوع بیشتر آن هشدار  داده و براین باورند که این پدیده چیز جدیدی است که وارد جامعه ایران شده که مورد توجه و قبول مردم فارس زبان نیز شده است.

در این بین، این نوع جشنها که به «جشن طلاق» معروف است در شهرهای فارسی زبان ایران به ویژه تهران رواج بیشتری پیدا کرده و معمولا زوج با برپایی این نوع جشنها و دعوت از فامیل و دوستان، اطلاق خود را اعلام تا دیگر بدانند که این دو از همدیگر جدا شدند. به نظر می رسد که این مساله نشانگر اقزایش درصد طلاق در جامعه ایران است و از سال ۲۰۰۶ تاکنون طلاق بیش ۱.۵ درصد افزایش داشته است. اخیرا در آمار انجام شده آمده است که در سال گذشته تقریبا ۲۱ درصد از موارد ازدواج در ایران به اطلاق منتهی شده و گویا در برخی از مناطق ایران به ۳۰ درصد نیز رسیده است. در این گزارش آماری آمده است که ۹۰ درصد این طلاقها با موافقت طرفین بوده و تاکید شده که فقر و بیکاری از دلایل اصلی گسترش طلاق در ایران بوده است. گفتنی است که مسائل روحی و روانی نیز از میان مسسبات اصلی طلاق میان خانواده های ثروتمند در ایران مشاهده شده است.

در این راستا، روحانیون و بسیاری دیگر از کسانی که نگاه آنها سنتی است، از یک سو منکر این پدیده جدید هستند و از سوی دیگر، معتقدند که ظهور آن ناشی از تهاجم فرهنگی غرب که جامعه ایران را نشانه رفته، بوده است. امامی کاشانی، در یکی از خطبه های جمعه گفته است که فروپاشی خانوادها و عدم پایبندی به ارزشهای اخلاقی در زندگی زناشویی از شاخصهای فرهنگ غربی است. وی گفت که کسانی که جشن اطلاق می گیرند روح آنها شیطانی است و از ارزشهای انسانی دور هستند. همچنین مکارم شیرازی، با انتقاد از پدیده جنش طلاق، گفت که من از برپایی جشنهای طلاق شنیده ام و گسترش آن دال براین مساله است که ما در جامعه مسلمانی زندگی نمی کنیم.

گسترش فرهنگ و پدیده های غربی میان جامعه فارسی زبان در جغرافیای سیاسی ایران، اثار منفی زیادی خواهد داشت. به نظر می رسد که پایه های فرهنگی و اجتماعی اقلیت فارس زبانان در ایران با مشکلات ریشه ای دست و پنجه نرم می کند و یقینا ورد اینگونه ارزشهای غلط از غرب و قبول آن از سوی جامعه فارسی زبان، دال بر عمق مشکلات فرهنگی و اجتماعی به ویژه ارزشهای اخلاقی فارس زبانان جغرافیای سیاسی ایران است.

از سوی دیگر، از نشانه های خطرناک فرهنگی و اجتماعی که امروز در ایران گسترش چشمگیری داشته و دال بر سیر اشتباه و غلط ساختار تربیتی و آموزشی و فرهمگی دارد، پدیده ازدواج سفید میان دختران و جوانان ایرانی است. در این بین، گزارشهای فراوانی در روزنامه های داخلی و شبکه اجتماعی در این خصوص انجام شده که تاکید بر وضعیت اقتصادی و معیشتی افراد به ویژه فقر و بیکاری و افزایش قیمتها نقش به سزایی در گسترش پدیده ازدواج سفید میان جوانان ایرانی داشته است. گفتنی است که بعضی از مقامات جمهوری اسلامی از جمله دفتر علی خامنه ای، رهبر ایران از گسترش این پدیده هشدار داده اند. لیکن، مساله ای که بسیار مورد توجه قرار گرفته این است که مقامات ایرانی از حجم واقعی این پدیده سخن نمی گویند و تلاش دارند آمار واقعی را نیز پنهان کنند.

  مركز مطالعات و تحقيقات المزماة

18 اكتبر 2018