امور بين الملل

حادثه سرنگونی پهپاد «گلوبال هوک»: دستاوردهای آمریکا و خسارتهای ایران

پرسش های عدیده ای درباره نتایج سرنگونی پهپاد «گلوبال هوک» آمریکا توسط سپاه پاسداران مطرح شده است که از عمده ترین این پرسش ها این است که واقعا رژیم جمهوری اسلامی ایران چه دستاوردی از این اقدام داشته و چه زیانهای نیز متحمل شده است؟

 در این راستا، تهران صراحتا و با “افتخار” اعلام کرده که سپاه پاسداران انقلاب پهپاد آمریکایی را سرنگون کرده است که به نظر می رسد نگاه مقامات سیاسی و نظامی جمهوری اسلامی بسیار سطحی و ناحكيمانه بوده است. چراکه، هر کشوری که سامانه پدافند هوایی داشته باشد می تواند این نوع هواپیمای بدون سرنشین را سرنگون کند و در واقع، این موضوع مطلقا نشانگر توانایی نظامی و سامانه پدافند هوایی آن کشور نیست. کما اینکه، آن را نمی توان در چارچوب یک اقدام قهرمانانه تلقی کرد.

به هرحال، این اقدام یک اقدام سیاسی است ولی رژیم ایران تلاش کرده از سرنگونی پهپاد گلوبال هوک آمریکا سوءاستفاده نظامی و سیاسی کند. تهران از موضوع سرنگونی پهپاد آمریکا برای فریب افکار داخلی و تقویت روحیه مزدوران منطقه ای جمهوری اسلامی که همکنون در شرایط مادی و معنوی بدی قرار دارند، نیز استفاده کرده است.

بنابراین، نتایج سرنگونی پهپاد آمریکی صرفا سیاسی و اقتصادی بوده است ولی پرسشی که در این بین مطرح می شود این است که آیا دستاوردهای جمهوری اسلامی چه بوده و چه خسارتهای متحمل شده است. آمریکا از این حادثه به عنوان یک بهانه مناسب برای افزایش تحریمها و فشار سیاسی و اقتصادی بیشتر علیه ایران استفاده کرده است.

این بدین معنا است که سرنگونی پهپاد آمریکایی از سوی سپاه پاسداران یک طعم بوده تا رژیم جمهوری اسلامی ایران و سپاه پاسداران در دام واشنگتن و سیاستهای آن بیفتند. به ویژه این حادثه زمانی رخ داده است که ایران در پیچیده ترین شرایط سیاسی خود قرار دارد و انزوای تهران در جامعه جهانی افزایش روزافزون به خود گرفته است.

در واقع، با در نظر گرفتن نتایج به دست آمده تا این لحظه، به نظر می رسد تنها دستاورد جمهوری اسلامی ایران از سرنگونی پهپاد آمریکا مصرف داخلی و تقویت روحیات مزدوران منطقه ای آن بوده است. اما خسارتهای سیاسی و اقتصادی ناشی از این اقدام متهورانه و ناحکیمانه بسیار زیاد است و یقینا پیامدهای فراوانی برای رژیم جمهوری اسلامی در آینده نزدیک خواهد داشت که به ذکر چند نکته اکتفا می کنیم:

 اولا: با اعلام طهران مبنی بر سرنگونی پهپاد آمریکایی و تحمل مسؤلیت این اقدام، جامعه جهانی به این نتیجه رسیده است که حمله به نفتکشها کار ایران بوده است. گفتنی است که رژیم تهران تلاش کرده بود تا وانمود کند که کار آن نبوده و اطراف دیگری را نیز متهم کرده است.

دوم: این حادثه موجب شده تا تحریمها و فشار علیه ایران تشدید شود. چراکه، وزارت خرانه داری آمریکا تصمیم گرفت تا تحریمهای بیشتری علیه ایران اعمال کند که شامل رهبر ایران و ۸ نفر از فرماندهان عالی رتبه سپاه پاسداران و وزیر خارجیه ایران محمد جواد ظریف بوده است. یقینا پیامدهای آن علیه اوضاع اقتصادی و سیاسی بسیار فاجعه آور خواهد بود. چراکه، رهبر ایران و سپاه پاسداران اوضاع سیاسی، اقتصادی، نظامی و امنیتی کشور را در دست دارند.

سوم: برای جامعه جهانی ثابت ثابت شده است که ایران خواستار گفتگو و مذاکره نیست و تلاش دارد تا منطقه را به جنگ نظامی بکشد. حال، به دلیل اهمیت استراتژیک منطقه خارومیانه، جامعه جهانی بر این باور است که وقوع این حادثه به امنیت و ثبات جهان لطمه وارد خواهد کرد. کما اینکه، طرفی که تلاش بکند تا به امنیت و ثبات منطقه از طریق جنگ نظامی ضربه بزند با برخورد شدید جامعه جهانی مواجه خواهد. لهذا، ایران پس از سرنگونی هواپیمای بدون سرنشین آمریکا مورد انتقاد شدید بسیاری از کشورها قرار گرفت و از تهران خواسته شده تا به رفتار بی ثبات کننده آن در منطقه پایان دهد و از تشدید بحرانها خودداری کند.

چهارم: حادثه سرنگونی پهپاد آمریکایی، ایران را از موقعیت دفاعی که از آن در منطقه بسیار سخن می گفت به یک متجاوز تبدیل کرده و اهداف شوم ایران برای کشیدن منطقه به جنگ و در نتیجه تهدید جامعه جهانی و منافع کشورهای منطقه برای اعمال فشار علیه ایالات متحده آمریکا تا تحریمها لغو شوند، برملا شده است. از سوی دیگر، رژیم ایران تلاش دارد تا با سرنگون کردن پهپاد آمریکایی خشم مردم که در هر لحظه احتمال دارد منفجر شود را تضیف کند.

پنجم: اقدام سپاه پاسداران، دولت و دستگاه دپلوماسی جمهوری اسلامی را دچار بحران سیاسی در سطح بین المللی کرده و جامعه جهانی به رژیم ایران به عنوان یک رژیمی که نظامیان آن را در دست دارند، نگاه می کنند. لهذا، ایالات متحده آمریکا وزیر خارجه ایران محمدجواد ظریف که در راس دستگاه دپلماسی ایران قرار دارد را در لیست تحریمهای خود قرار دهد تا دامنه تحرکات او را کاهش دهد. این مساله احتمالا منجر به تغییر ظریف و روی کارآمدن شخص دیگری برای تصدی وزارت خارجه تا دستگاه دپلوماسی ایران سقوط نکند و به نظر می رسد که این مساله اختلافات داخلی رژیم جمهوری اسلامی را دوچندان خواهد کرد.

در مقابل خسارتهای ایران، ایالات متحده آمریکا دستاوردهای سیاسی بسیاری داشته است. کما اینکه، مزایای بزرگی برای استراتژیک حداکثری فشار واشنطن علیه تهران به ارمغان داشته است. از سوی دیگر، جامعه جهانی را برای اعمال فشار بیشتر علیه رفتار رژیم جمهوری اسلامی همراه خود کرده است. جالب اینجاست که اقدام سپاه پاسداران، از یک سو آمریکا را در موقعیت متجاوز علیه قرار داده و مزایای بی شماری برای حکومت آمریکا داشته است و از سوی دیگر، گزینه های رژیم جمهوری اسلامی را محدود کرده است. به نظر می رسد که حمله سپاه پاسداران به پهپاد آمریکا نشانگر این مساله است که گزینه های ایران در قبال مقابله با تحریمهای آمریکا به آخر خط رسیده است و اگر آمریکا به این واقعیت واقف نبوده اند یقینا حمله نظامی به پایگاه نظامی ایران در لحظات اولیه صورت گرفته بود.

مركز مطالعات وتحقيقات المزماة

1 جولای 2019

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن